Top Ad unit 728 × 90

ข่าววิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียน

Science-News

มาเรียนรู้ภาษาของแบคทีเรียกัน (How bacteria "talk")

เกริ่นนำสั้นๆ เกี่ยวกับแบคทีเรีย
แบคทีเรียมีชีวิตอยู่บนโลกมากว่าพันล้านปี พวกมันเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว ที่มีคุณสมบัติพิเศษคือมี DNA เพียงชุดเดียว และนั้นหมายถึงมียีนอยู่น้อยมากด้วย กินอาหารก็ตามที่มีในสภาพแวดล้อมที่อาศัยอยู่ ขยายพันธุ์โดยการแบ่งเซลล์จากหนึ่งเป็นสอง

แล้วมันเกี่ยวอะไรกับเรา
ในร่างกายของเราไม่ได้มีแต่เซลล์ของเรา บนผิวหนังของเรา ในลำไส้ของเรามีแบคทีเรียอยู่เป็นล้านตัว นั้นหมายความว่ายังไง มันหมายความว่าร่างกายของเราคือบ้านของแบคทีเรียไง แต่ถ้ามองในอีกมุมหนึ่งแบคทีเรียเหล่านี้กำลังสร้างอะไรให้กับเรา มันสร้างเมือกปกคลุมร่างกายเรา สร้างวิตามีนที่มีประโยชน์ให้ร่างกายเราเอาไปใช้ ช่วยย่อยอาหารให้เร็วขึ้น ต่อสู่กับแบคทีเรียด้วยกันเอง ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่มาจากที่อื่นเพื่อให้เรามีสุขภาพที่ดี แต่ก็อย่างว่าหล่ะนะครับ มีพวกคนดีก็ต้องมีคนชั่ว คือมันก็ต้องมีแบคทีเรียที่ทำให้เราป่วยด้วย และนั้นเป็นเหตุผลว่าทำไมเราต้องศึกษามัน


เข้าประเด็นหล่ะนะ ว่าแล้วแบคทีเรียเหล่านี้มันคุยกันยังไง
Bonnie Bassler และคณะ ได้ทำการส่งแฟลชไปที่แบคทีเรีย Vibrio Fisheri  ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่เปล่งแสงได้ แต่ประเด็นที่น่าสนใจคือ มันจะเปล่งแสงเฉพาะตอนที่อยู่กันหลายๆ ตัวเท่านั้น ถ้าอยู่ตัวเดียว มันจะไม่เปล่งแสงเลย แบคทีเรียชนิดนี้พบในตัวของหมึกทะเลชนิดหนึ่ง หมึกพวกนี้จะเปลงแสงได้ แน่นอนว่ามาจากแบคทีเรียที่อยู่ในตัวพวกมัน การอยู่ร่วมกันแบบพึ่งพาอาศัยกันนี้ (Symbiosis) หมึกก็จะได้แสงเอาไว้ใช้พรางตัวในตอนกลางคืน แบคทีเรียก็จะได้ที่อยู่ แต่ปัญหาก็คือ แบคทีเรียพวกนี้จะแบ่งเซลล์เพิ่มจำนวนตลอด หมึกจึงต้องมีการปั้มพวกมันออกในตอนเช้าทุกๆ วัน ซึ่งนั้นจะไม่ทำให้เกิดปัญหาอะไร เพราะมันจำเป็นต้องใช้แสงในตอนกลางวันอยู่แล้ว 


เอาหล่ะกลับมาที่แบคทีเรีย การที่แบคทีเรียสามารถเปล่งแสงได้นั้นก็เป็นเพราะว่ามันมีการปล่อยโปรตีนบางอย่างออกไปจากตัวมัน และเพื่อนๆ ของมันที่เป็นสปีชีส์เดียวกันก็จะมีรีเซ็ปเตอร์คอยจับกับก้อนโปรตีนเหล่านี้ และนี้หล่ะครับที่เป็นท่าไม้ตายของพวกมัน ที่จะเอาไว้บอกตัวอื่นๆว่า เราไหนควรโจมตีเซลล์เจ้าบ้าน หลังจากที่พวกมันแบ่งตัวอย่างเงียบๆ มานาน หรือแม้แต่ที่จะเอาไว้บอกแบคทีเรียตัวอื่นๆ ว่า ตอนนี้ฉันกำลังถูกยาปฏิชีวนะเล่นงานแล้วนะ พวกนายรีบหาทางป้องกันเลย

แล้วสารที่มันใช้สื่อสารกันเป็นสารตัวเดียวกันกับแบคทีเรียชนิดอื่นหรือไม่ ?
คำตอบคือ มันเป็นสารคนละตัวกัน (แบคทีเรียมันก็มีหลายภาษาเหมือนกัน) แต่ว่าพวกมันก็สามารถที่จะติดต่อกับแบคทีเรียสปีชีส์อื่นได้เหมือนกัน โดยก็ต้องมีรีเซ็ปเตอร์คอยรับสัญญาณจากแบคทีเรียสปีชีส์อื่นนั่นเอง (พูดง่ายๆ คือ แบคทีเรียบางชนิดพูดได้หลายภาษา)


และทั้งหมดนี้จะมีประโยชน์ยังไง
ก็ถ้าเราเข้าใจว่าแบคทีเรียที่อยู่ในร่างกายเรามันคุยอย่างไร เราก็สามารถที่จะขัดขวาง หรือสนับสนุนการคุยกันของพวกมันได้ เพราะทั้งหมดเป็นแค่สารเคมี และเราสร้างสารอะไรก็ได้แล้วในปัจจุบัน กล่าวง่ายๆ คือ ถ้าเราเข้าใจภาษาของแบคทีเรีย เราก็สามารถบอกพวกมันให้ทำอะไรก็ได้ตามที่เราต้องการ 

ทั้งหมดนี้ อ้างอิงจาก Bonnie Bassler: How bacteria "talk"

มาเรียนรู้ภาษาของแบคทีเรียกัน (How bacteria "talk") Reviewed by Kru P' Bank on วันจันทร์, มิถุนายน 20, 2559 Rating: 5
All Rights Reserved by BIOLOGY BY KRU-P'BANK © 2014 - 2016

Created by : SANWITHZ

ฟอร์มรายชื่อติดต่อ

ชื่อ

อีเมล *

ข้อความ *

ขับเคลื่อนโดย Blogger.